Van secretariaatsopleiding tot LSSO Onderwijsgroep: ruim 35 jaar praktijkgericht ontwikkelen en examineren

LSSO is in de loop van meer dan 35 jaar veranderd. Van een initiatief voor praktijkgerichte secretariaatsopleidingen groeide het uit tot een landelijk netwerk van opleiders, een onafhankelijk examenbureau en uiteindelijk de huidige LSSO Onderwijsgroep.

Functies veranderden, opleidingen werden vernieuwd en digitaal leren deed zijn intrede. Toch is één gedachte opvallend constant gebleven: mensen de mogelijkheid geven om praktijkgerichte kennis en vaardigheden te ontwikkelen én aantoonbaar te maken.

De geschiedenis van LSSO begint bij een docent die vond dat het secretariaatsvak meer waardering verdiende.

1976: een idee ontstaat in het mbo

Joop Achterstraat begon in 1976 als jonge docent in het mbo-onderwijs. Op de MEAO kwam hij veel in aanraking met de secretariaatsopleiding.

Hij zag een opleiding met een heel praktisch karakter. Studenten leerden vaardigheden waarmee zij na hun opleiding daadwerkelijk aan het werk konden. Tegelijkertijd zag hij dat het secretariaatsvak binnen het onderwijs lang niet altijd de waardering kreeg die het volgens hem verdiende.

Voor andere vakgebieden bestonden bovendien duidelijke mogelijkheden om na een opleiding verder te leren en examens af te leggen. Voor het secretariaatsvak waren die mogelijkheden veel beperkter.

Daar ontstond een idee: praktijkgerichte opleidingen voor deze beroepsgroep ontwikkelen, gekoppeld aan examens die niet alleen lokaal, maar op landelijke schaal betekenis konden krijgen.

Het duurde nog een aantal jaren voordat dat idee werkelijkheid werd.

1990: de eerste opleidingen

In 1990 kreeg Joop Achterstraat de mogelijkheid om opleidingen en cursussen te ontwikkelen. De eerste opleiding was een avondopleiding Secretaresse.

Daar bleek behoefte aan te bestaan. Volgens Joop Achterstraat zelf werden soms twee tot drie groepen per jaar gevormd met ieder vijftien tot twintig deelnemers.

Maar er ontstond ook een nieuwe vraag.

Een succesvolle opleiding op één MEAO was mooi, maar hoe zorg je ervoor dat kandidaten op verschillende plaatsen volgens vergelijkbare uitgangspunten kunnen worden opgeleid en geëxamineerd?

Het antwoord werd samenwerking.

Midden jaren negentig: LSSO wordt geboren

Midden jaren negentig bracht Joop Achterstraat vijf mbo-colleges bij elkaar. Samen gingen zij opleidingen voor de secretariaatsbranche aanbieden.

Daarmee ontstond de Landelijke Samenwerking Secretariaats Opleidingen: LSSO.

Wat begon met vijf mbo-colleges groeide vervolgens snel.

Volgens de historische terugblik van Joop Achterstraat waren op een later moment ongeveer dertig ROC’s bij het aanbod betrokken en sloten daarnaast particuliere opleiders zich aan.

Daarmee werd een uitgangspunt zichtbaar dat nog steeds herkenbaar is binnen LSSO: verschillende opleiders kunnen kandidaten voorbereiden, terwijl er gezamenlijke eisen zijn waaraan kandidaten bij examinering moeten voldoen.

Opleiden en examineren worden van elkaar gescheiden

Met de groei van LSSO werd ook onafhankelijke examinering steeds belangrijker.

Daarom ontstond Examenbureau LSSO als onafhankelijk instituut voor de examinering. Het examenbureau organiseerde de inschrijving en examenafname, stelde examenprocedures vast, verzorgde de beoordeling en verstrekte certificaten en diploma’s wanneer kandidaten aan de slagingsvoorwaarden voldeden.

Die scheiding tussen opleiden en examineren is niet verdwenen. Integendeel: binnen het huidige LSSO is onafhankelijkheid nog steeds een belangrijk uitgangspunt.

De opleider leidt op en begeleidt. LSSO examineert, beoordeelt en diplomeert onafhankelijk.

Van secretariaat naar veel meer kantoorberoepen

De naam LSSO herinnert nog aan de oorspronkelijke secretariaatsopleidingen, maar het aanbod bleef daar niet toe beperkt.

Door de jaren heen kwamen er steeds meer functiegerichte opleidingen en examens bij. Het historische aanbod bevatte onder andere Administratief medewerker, Financieel administratief medewerker, Juridisch secretaresse, Managementassistent, Marketingmedewerker, Medewerker Klantenservice, Medisch secretaresse, Telefonist/Receptionist en verschillende commerciële functies.

Ook losse onderdelen kregen een belangrijke plaats.

Kandidaten konden bijvoorbeeld examens doen in Telefoneren, Zakelijk Nederlands, Notuleren, Toetsenbordvaardigheid, Rekenvaardigheid en verschillende digitale en administratieve vaardigheden.

Die modulaire opbouw werd kenmerkend voor LSSO: een afzonderlijk onderdeel kon leiden tot een certificaat en een combinatie van behaalde onderdelen tot een diploma.

Ook dat principe herkennen we terug in het huidige LSSO.

22.000 examens in één jaar

De landelijke samenwerking groeide uit tot een omvangrijke examenorganisatie.

In zijn historische terugblik schrijft Joop Achterstraat dat Examenbureau LSSO in het topjaar 2012 ongeveer 22.000 examens afnam.

Dat cijfer laat zien welke positie LSSO in de loop der jaren binnen het beroepsgerichte onderwijs had opgebouwd.

De arbeidsmarkt en het onderwijs veranderden daarna verder. De traditionele secretariaatsfunctie veranderde, digitalisering nam toe en nieuwe functies en vaardigheden werden belangrijk.

LSSO bewoog mee. De focus verschoof steeds verder van uitsluitend secretariaatsopleidingen naar een breder aanbod voor kantoor- en ondersteunende beroepen.

Ria Bakker en de ontwikkeling naar digitaal leren

Ook de manier waarop kandidaten leerden veranderde.

Daarin speelde Ria Bakker een belangrijke rol, zij stond aan de wieg van de digitale leeromgeving van LSSO Opleidingen vanaf 2015.

Het uitgangspunt daarvan was voor die tijd vooruitstrevend: een kandidaat moest op een zelfgekozen moment kunnen starten en digitaal toegang krijgen tot lesmateriaal, instructiefilms, vragen en opdrachten.

Daaruit ontwikkelde zich het blended-learningconcept van LSSO Opleidingen. Kandidaten konden steeds meer plaats- en tijdonafhankelijk studeren, terwijl begeleiding beschikbaar bleef.

Daarmee veranderde de vorm, maar niet het uitgangspunt: onderwijs toegankelijk maken voor mensen voor wie een traditionele, vaste leerroute niet altijd de beste oplossing is.

Joop Achterstraat: onderwijsman, ontwikkelaar en auteur

De betrokkenheid van Joop Achterstraat ging verder dan het organiseren van opleidingen en examens.

Hij ontwikkelde ook lesmateriaal voor het beroepsonderwijs. Openbare publicatiegegevens vermelden onder andere boeken voor Telefoneren, Zakelijk Nederlands, Notuleren, Praktijkvaardigheden, Tekstverwerken, Rekenvaardigheid, Spreadsheet, Kantoorpraktijk en Office management. Een aantal daarvan werd expliciet ontwikkeld voor mbo- en LSSO-onderwijs.

Daarmee kwamen drie onderdelen steeds dichter bij elkaar te liggen:

lesmateriaal – opleiden – examineren.

Tegelijkertijd bleef het belangrijk dat de beoordeling onafhankelijk van de opleiding plaatsvond.

Dat principe vormt ook een belangrijke basis voor het LSSO van vandaag.

LSSO Opleidingen en Examenbureau LSSO: twee verschillende rollen

In de jaren voor de overgang naar LSSO Onderwijsgroep bestonden LSSO Opleidingen en Examenbureau LSSO naast elkaar.

LSSO Opleidingen ontwikkelde en verzorgde opleidingen en cursussen en bood daarvoor onder andere een digitale blended-learningomgeving.

Examenbureau LSSO had een andere functie: onafhankelijke examinering, beoordeling en het verstrekken van certificaten en diploma’s.

Dat onderscheid is belangrijk om de geschiedenis van LSSO goed te begrijpen. Het ene deel hielp kandidaten zich voor te bereiden. Het andere deel stelde onafhankelijk vast of zij aan de gestelde eisen voldeden.

2026: een nieuw hoofdstuk

In 2025 ontstond de vraag hoe LSSO na het terugtreden van Joop Achterstraat kon blijven bestaan.

Wat volgde was een periode van gesprekken en onderzoek naar de toekomst van de organisatie. Uiteindelijk werd LSSO per 1 januari 2026 overgenomen door LSSO Onderwijsgroep.

Daarmee begon een nieuw hoofdstuk.

Niet door de geschiedenis van LSSO achter te laten, maar door te kijken welke uitgangspunten juist behouden moesten blijven.

• Praktijkgericht examineren.
• Toegankelijke routes naar ontwikkeling.
• Modulair certificaten kunnen behalen en opbouwen richting een diploma.
• Samenwerken met opleiders.
• En onafhankelijk beoordelen wat een kandidaat daadwerkelijk kent en kan.

Tegelijkertijd wordt LSSO verder ontwikkeld voor de arbeidsmarkt van nu.

Van kantoorberoepen naar een bredere beroepspraktijk

Waar LSSO ooit begon vanuit het secretariaatsvak en later verbreedde naar kantoorfuncties, kijkt LSSO Onderwijsgroep inmiddels verder.

De arbeidsmarkt verandert. Functies veranderen mee en mensen werken en leren steeds vaker naast elkaar. Niet iedereen volgt bovendien de traditionele route van opleiding naar diploma en daarna naar werk.

Sommige mensen werken al jaren voordat zij behoefte krijgen om hun kennis en vaardigheden aantoonbaar te maken. Anderen willen zich omscholen, bijscholen of na een eerdere negatieve onderwijservaring opnieuw een stap zetten.

Daar wil het huidige LSSO ruimte voor bieden.

Met vernieuwde examens en diplomalijnen, samenwerking met het beroepenveld, leerwegonafhankelijke voorbereiding en een duidelijke scheiding tussen opleiden en examineren.

De vorm verandert, de gedachte blijft herkenbaar

Wanneer we terugkijken naar het idee waarmee Joop Achterstraat in 1976 begon, is er veel veranderd.

De secretaresse van toen werkt inmiddels in een volledig digitale werkomgeving. Typemachines maakten plaats voor laptops en cloudomgevingen. Klassikale avondopleidingen kregen gezelschap van online leeromgevingen en flexibel leren. En het aanbod van LSSO reikt inmiddels veel verder dan het secretariaatsvak waarmee het ooit begon.

Maar de oorspronkelijke gedachte is nog steeds herkenbaar:

Praktische kennis en vaardigheden verdienen waardering en mensen verdienen verschillende mogelijkheden om hun ontwikkeling zichtbaar te maken.

Visie LSSO

Dat fundament nemen we mee naar de toekomst.

Sinds 2026 bouwt LSSO Onderwijsgroep daarom verder op meer dan 35 jaar geschiedenis. Met respect voor wat Joop Achterstraat, Ria Bakker, de betrokken mbo-colleges, ROC’s, particuliere opleiders, docenten en duizenden kandidaten samen hebben opgebouwd.

Niet om LSSO hetzelfde te laten blijven.

Maar om ervoor te zorgen dat de oorspronkelijke gedachte ook voor een nieuwe generatie kandidaten en opleiders betekenis houdt.

Ontwikkeling toegankelijk maken door onderwijs, examinering en beroepspraktijk met elkaar te verbinden.