Praktijkvaardigheden

Praktijkvaardigheden: eind- en toetstermen

K = kennisvragen | B = begripsvragen | T = toepassingsvragen | A = analysevragen

Tijdens het examen Praktijkvaardigheden wordt getoetst of je veelvoorkomende administratieve en ondersteunende werkzaamheden professioneel, zorgvuldig en praktisch kunt uitvoeren. Je laat zien dat je bezoekers en contacten op een passende manier kunt helpen, informatie correct kunt verwerken, digitaal kunt werken en jezelf professioneel kunt presenteren. De eind- en toetstermen vormen de basis voor iedere examenvariant.

1. Bezoekers ontvangen en baliewerkzaamheden

1.1 De kandidaat kan bezoekers gastvrij, representatief en professioneel ontvangen en verder helpen.

1.2 De kandidaat kan vragen van bezoekers beoordelen en bepalen of deze zelf kunnen worden afgehandeld of moeten worden doorgezet.

1.3 De kandidaat kan professioneel handelen bij lastig, emotioneel of agressief gedrag en daarbij grenzen en veiligheid bewaken.

1.4 De kandidaat kan bij de ontvangst van bezoekers zorgvuldig omgaan met privacy, vertrouwelijkheid en toegangsafspraken.

2. Nederlandse taal in praktijksituaties

2.1 De kandidaat kan werkwoorden correct vervoegen en toepassen in korte zakelijke en administratieve teksten.

2.2 De kandidaat kan veelvoorkomende fouten in spelling, werkwoordspelling, grammatica en formulering herkennen en verbeteren.

3. Notities, memo’s en korte zakelijke berichten

3.1 De kandidaat kan voor een korte zakelijke boodschap een passende vorm kiezen, zoals een notitie, memo of intern bericht.

3.2 De kandidaat kan een duidelijke, volledige en beknopte zakelijke notitie, memo of intern bericht opstellen.

3.3 De kandidaat kan hoofd- en bijzaken onderscheiden en relevante informatie correct vastleggen en doorgeven.

4. Document- en berichtenverwerking

4.1 De kandidaat kan inkomende fysieke en digitale berichten beoordelen, verwerken en naar de juiste persoon of afdeling doorzetten.

4.2 De kandidaat kan uitgaande fysieke en digitale berichten correct voorbereiden en verwerken.

4.3 De kandidaat kan beoordelen wanneer informatie vertrouwelijk, gevoelig of urgent is en daar zorgvuldig naar handelen.

5. Archiveren en informatiebeheer

5.1 De kandidaat begrijpt verschillende manieren om zakelijke informatie logisch te ordenen en terug te vinden.

5.2 De kandidaat kan documenten en bestanden logisch ordenen, beheren, terugvinden en waar nodig opschonen.

5.3 De kandidaat kan digitale bestanden op een consequente en herkenbare manier benoemen, opslaan en structureren.

5.4 De kandidaat kan bij het bewaren, delen en verwijderen van informatie rekening houden met vertrouwelijkheid en gemaakte afspraken.

6. Professioneel functioneren

6.1 De kandidaat begrijpt professionele omgangsvormen in contacten met collega’s, bezoekers, klanten en andere zakelijke relaties.

6.2 De kandidaat kan zich representatief en professioneel presenteren, passend bij de organisatie en de situatie.

6.3 De kandidaat kan professioneel omgaan met feedback, verschillen van mening, conflicten en andere lastige werksituaties.

6.4 De kandidaat kan eigen werkzaamheden organiseren, prioriteiten stellen en gemaakte afspraken bewaken.

7. Digitale informatie en communicatie

7.1 De kandidaat kan doelgericht digitale informatie zoeken en beoordelen welke informatie bruikbaar en betrouwbaar is.

7.2 De kandidaat kan professioneel e-mailen en daarbij ontvangers, onderwerp, bijlagen en zakelijke formulering correct toepassen.

7.3 De kandidaat kan digitale contactgegevens en andere eenvoudige zakelijke informatie correct beheren.

7.4 De kandidaat kan zorgvuldig omgaan met links, bijlagen, persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie in digitale communicatie.

8. Solliciteren en loopbaan

8.1 De kandidaat kan een vacature beoordelen en de belangrijkste functie-eisen en verwachtingen herkennen.

8.2 De kandidaat kan een sollicitatie voorbereiden en passende sollicitatiedocumenten opstellen of beoordelen.

8.3 De kandidaat kan zich voorbereiden op een sollicitatiegesprek en passende antwoorden formuleren op veelvoorkomende vragen.

8.4 De kandidaat kan een sollicitatiegesprek of sollicitatiesituatie evalueren en verbeterpunten benoemen.

9. Online professionele presentatie en netwerken

9.1 De kandidaat begrijpt hoe online zichtbaarheid en sociale media invloed kunnen hebben op de professionele presentatie.

9.2 De kandidaat kan een professioneel online profiel beoordelen en verbeteren voor solliciteren, loopbaanontwikkeling en netwerken.

9.3 De kandidaat kan professioneel en zorgvuldig omgaan met online netwerken en zakelijke sociale media.

Het examen bestaat uit drie samenhangende onderdelen: professioneel handelen en communicatie (25%), administratieve en digitale praktijkvaardigheden (45%) en loopbaan, solliciteren en professionele presentatie (30%). Hierdoor wordt niet alleen getoetst wat je weet en begrijpt, maar vooral of je deze kennis en vaardigheden kunt toepassen in herkenbare praktijksituaties.

Onderbouwing: Praktijkvaardigheden moet vooral zichtbaar maken of een kandidaat informatie en middelen correct kan toepassen en keuzes kan maken in realistische kantoorsituaties.
 

Hoe ziet het examen Praktijkvaardigheden eruit?

Het examen Praktijkvaardigheden is een schriftelijk en praktijkgericht examen. Je laat zien dat je veelvoorkomende administratieve, communicatieve en digitale werkzaamheden op een professionele en zorgvuldige manier kunt uitvoeren.

Tijdens het examen gaat het niet alleen om wat je weet. Je moet vooral laten zien dat je kennis en vaardigheden kunt toepassen in herkenbare werksituaties. Denk aan het ontvangen van bezoekers, het verwerken en doorgeven van informatie, het schrijven van korte zakelijke berichten, digitaal informatiebeheer, professioneel communiceren en solliciteren.

Voor de digitale opdrachten vormt Microsoft Office 365 de basis. Afhankelijk van de opdracht werk je bijvoorbeeld met Word en Outlook.

Duur en opbouw van het examen

Het examen duurt 90 minuten en bestaat uit drie onderdelen. In totaal kun je 100 punten behalen.

Wat kun je verwachten?

Je werkt tijdens het examen met actuele en herkenbare praktijksituaties. Je kunt bijvoorbeeld gevraagd worden om te bepalen hoe je een bezoeker professioneel ontvangt, hoe je reageert op lastig of agressief gedrag of hoe je zorgvuldig omgaat met vertrouwelijke informatie.

Ook kunnen opdrachten gaan over het opstellen of beoordelen van een korte zakelijke notitie, memo of e-mail, het verwerken van inkomende informatie en het logisch ordenen, opslaan of terugvinden van documenten en bestanden. Daarnaast kan worden gevraagd om taal- en spelfouten in een zakelijke tekst te herkennen en te verbeteren.

Voor een deel van deze werkzaamheden gebruik je Microsoft Office 365. Je werkt bijvoorbeeld in Word met zakelijke documenten of gebruikt Outlook voor e-mail en contactgegevens. Daarbij staat de praktische uitvoering van de opdracht centraal. Het examen is niet bedoeld om uit het hoofd te toetsen waar een bepaalde knop of functie in Office 365 staat.

Ook solliciteren en professionele presentatie maken onderdeel uit van het examen. Je kunt bijvoorbeeld een vacature beoordelen, een sollicitatiedocument opstellen of verbeteren, een sollicitatiesituatie beoordelen of aangeven hoe je jezelf professioneel online presenteert en netwerkt.

Alle informatie en bestanden die je nodig hebt om de opdrachten uit te voeren, worden tijdens het examen door LSSO beschikbaar gesteld.

Beoordeling en eindcijfer

Bij de beoordeling wordt gekeken naar de juistheid en volledigheid van jouw antwoorden én naar de manier waarop je jouw kennis en vaardigheden toepast.

Bij praktische opdrachten wordt onder andere beoordeeld of je:

• relevante informatie herkent en gebruikt;
• hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheidt;
• duidelijk en professioneel communiceert;
• zakelijke informatie correct verwerkt;
• digitale bestanden en informatie zorgvuldig gebruikt;
• logisch en praktisch handelt;
• rekening houdt met privacy, vertrouwelijkheid en verantwoordelijkheid;
• passende keuzes maakt en deze waar nodig kunt onderbouwen.

Voor het volledige examen zijn maximaal 100 punten te behalen. De omzetting van het behaalde puntenaantal naar het eindcijfer vindt plaats volgens de vastgestelde normering van het examen.

Ieder examen is uniek

Ieder LSSO-examen Praktijkvaardigheden is uniek. De verschillende examenvarianten zijn gebaseerd op dezelfde vastgestelde eind- en toetstermen en worden op hetzelfde niveau beoordeeld.

De organisaties, personen, documenten, e-mails, vacatures en praktijksituaties kunnen per examenvariant verschillen. Ook de bestanden waarmee je in Microsoft Office 365 werkt, kunnen per examen anders zijn.

Je bereidt je daarom niet voor door antwoorden of voorbeeldopdrachten uit je hoofd te leren. Het gaat erom dat je laat zien dat je jouw kennis en vaardigheden in verschillende praktijksituaties kunt begrijpen, toepassen en analyseren.

Hulpmiddelen

Tijdens het examen mag je gebruikmaken van:

• een pen;
• door LSSO verstrekt kladpapier;
• een computer met de voor het examen benodigde programma’s uit Microsoft Office 365;
• de digitale bestanden die LSSO voor de examenopdrachten beschikbaar stelt.

Internet is tijdens het examen niet toegestaan. Wanneer voor een opdracht informatie uit bijvoorbeeld een website, vacature of online profiel nodig is, wordt deze informatie bij het examen aangeleverd.

Bij de praktische opdrachten in Word en Outlook mag je de ingebouwde Help-functie gebruiken. Deze functie mag worden gebruikt om ondersteuning te krijgen bij het werken met het programma, maar is geen standaard hulpmiddel om examenvragen te beantwoorden.

Eigen aantekeningen, lesboeken, mobiele telefoons en andere niet-toegestane hulpmiddelen mogen tijdens het examen niet worden gebruikt.

Afname en toezicht

Je legt het examen af op een examenlocatie van LSSO of, wanneer dit wordt aangeboden, bij een LSSO Education Partner. Voor aanvang van het examen wordt jouw identiteit gecontroleerd.

Het examen wordt onder toezicht afgenomen volgens de geldende examenregels van LSSO. Voor de praktische computeropdrachten werk je in een Microsoft Office 365-omgeving. De benodigde programma’s en examenbestanden worden voor je beschikbaar gesteld.

Na afloop lever je jouw examenwerk in volgens de instructies die je tijdens het examen ontvangt.

Uitslag en herkansing

Na het examen wordt jouw werk beoordeeld aan de hand van vooraf vastgestelde beoordelingscriteria en de geldende normering.

Je ontvangt de uitslag uiterlijk binnen de termijn die in het geldende LSSO Examenreglement is vastgesteld.

Heb je een onvoldoende behaald? Dan kun je je opnieuw aanmelden voor het examen. Bij een herkansing maak je een andere examenvariant. Wanneer je hetzelfde examen meerdere keren aflegt, telt het hoogste behaalde resultaat.

Inzage en bezwaar

Wil je na ontvangst van jouw resultaat meer inzicht in de beoordeling? Dan kun je volgens de voorwaarden van het geldende LSSO Examenreglement gebruikmaken van de mogelijkheid tot inzage.

Tijdens de inzage kan inzicht worden gegeven in de beoordeling, de toegepaste beoordelingscriteria en de normering. Het examenmateriaal blijft eigendom van LSSO en is vertrouwelijk.

Ben je het na de inzage niet eens met de beoordeling of de gevolgde procedure, dan kun je volgens het LSSO Examenreglement schriftelijk bezwaar maken.

Certificaat en vrijstelling

Bij een voldoende resultaat ontvang je het LSSO-certificaat Praktijkvaardigheden. Hiermee toon je aan dat je veelvoorkomende administratieve, communicatieve en digitale werkzaamheden op het vastgestelde niveau professioneel kunt uitvoeren.

Afhankelijk van jouw leerroute kan het certificaat onderdeel zijn van een bredere LSSO-diplomaroute.

Voor het examen Praktijkvaardigheden is geen vrijstelling mogelijk. Om het LSSO-certificaat voor dit onderdeel te behalen, moet je het examen zelf afleggen en met een voldoende resultaat afronden.

De examenprijs voor het examen Praktijkvaardigheden bedraagt € 120,-*.

Het examen duurt 90 minuten en bestaat uit schriftelijke en praktische opdrachten. Voor de digitale opdrachten wordt gewerkt in een Microsoft Office 365-omgeving. De examenprijs omvat de organisatie en afname van het examen, het gebruik van de examenfaciliteiten, de beoordeling, verwerking van het resultaat en de kwaliteitsborging door LSSO.

Heb je het examen niet met een voldoende resultaat afgerond? Dan kun je het volledige examen opnieuw afleggen. De kosten voor een herexamen bedragen € 120,-*.

Bij een voldoende resultaat ontvang je een digitaal LSSO-certificaat Praktijkvaardigheden. Wil je het certificaat daarnaast fysiek per post ontvangen? Dan betaal je € 10,- voor het verzenden van het certificaat.

Voor het examen Praktijkvaardigheden is geen vrijstelling mogelijk.

* De genoemde examenprijs geldt voor kandidaten die het examen afleggen via een LSSO Education Partner. Is jouw opleider geen Education Partner, informeer dan bij jouw opleider naar de geldende examentarieven; deze liggen in veel gevallen minimaal € 25,- hoger.

Een goede voorbereiding op het examen Praktijkvaardigheden begint met lesmateriaal dat aansluit op de eind- en toetstermen van LSSO. Het LSSO-lesboek behandelt de brede basis van het vak: bezoekers ontvangen, Nederlandse taal, notities en memo’s, postverwerking, archiveren, persoonlijke presentatie, internet en e-mail, solliciteren en LinkedIn.

De achterliggende vaardigheden uit het boek blijven belangrijk. Bij de voorbereiding is het wel verstandig om niet alleen te oefenen met de voorbeelden en werkwijzen die letterlijk in het boek staan, maar vooral met de vaardigheid die daarachter zit. In het examen kunnen dezelfde vaardigheden namelijk in een actuele werksituatie worden aangeboden.

Extra aandacht bij de voorbereiding

Besteed bij de voorbereiding extra aandacht aan de volgende vertaling van het lesboek naar de huidige beroepspraktijk:

Let op: het examen vraagt niet naar verouderde knopkennis of één specifieke browser. De kandidaat moet de achterliggende vaardigheid kunnen toepassen. Live internet is tijdens het examen niet toegestaan; benodigde digitale informatie wordt aangeleverd.

Lesboek en online leeromgeving

Het LSSO-lesboek Praktijkvaardigheden inclusief toegang tot de online leeromgeving kost € 100,- exclusief verzendkosten. Een losse toegangscode voor de online leeromgeving kost € 60,-. De toegangscode is vanaf het moment van activeren drie maanden geldig. Het verlengen van de code met drie maanden bedraagt 15,- euro (totaal 180 dagen). 

Het gebruik van het LSSO-lesmateriaal is niet verplicht. Ook ander lesmateriaal kan worden gebruikt, mits dit de geldende eind- en toetstermen volledig behandelt.

Referentieniveau: mbo 3

Voor Praktijkvaardigheden wordt voorgesteld het examen te positioneren op mbo-niveau 3. Op dit niveau wordt van je verwacht dat je routinematige werkzaamheden zelfstandig kunt uitvoeren, informatie kunt beoordelen en in herkenbare situaties passende keuzes kunt maken.

Je hoeft geen specialist te zijn in bijvoorbeeld HR, juridische regels of IT-beheer. Wel moet je weten wanneer informatie zorgvuldig behandeld moet worden, wanneer je iets moet doorzetten en hoe je professioneel handelt binnen jouw verantwoordelijkheid.

Het examen vraagt daarom meer dan alleen het herkennen van begrippen. Je past taal, communicatie, informatieverwerking en digitale vaardigheden toe in praktijksituaties en kunt eenvoudige keuzes toelichten.

Het LSSO-certificaat is een branchegericht certificaat. Het certificaat is niet hetzelfde als een wettelijk erkend mbo-diploma van een onderwijsinstelling.