Module
Excel basis

Microsoft Excel wordt in veel administratieve, commerciële en ondersteunende functies gebruikt voor het verwerken, berekenen en overzichtelijk presenteren van gegevens. Denk aan urenregistraties, financiële overzichten, personeelsgegevens, voorraadlijsten, planningen en andere administratieve overzichten.
Het examen Excel Basis toetst of een kandidaat zelfstandig kan werken met veelvoorkomende functies van Microsoft Excel. Daarbij gaat het om het invoeren en opmaken van gegevens, uitvoeren van berekeningen, gebruiken van formules en functies en beheren van werkbladen en werkmappen.
De nadruk ligt op praktische toepassing. Kandidaten werken met één of meerdere Excel-bestanden en voeren daarin opdrachten uit die aansluiten op herkenbare beroepssituaties. Niet het uit het hoofd kennen van een knop of menu staat centraal, maar het correct toepassen van Excel en het opleveren van een bruikbaar eindresultaat.
Excel Basis sluit aan op referentieniveau mbo 3. Op dit niveau gaat het om het zelfstandig uitvoeren van veelvoorkomende digitale werkzaamheden binnen herkenbare situaties. In de LSSO Examengids is Excel Basis daarnaast opgenomen binnen verschillende diplomaroutes op mbo 2- en mbo 3-niveau.
Bij een voldoende resultaat ontvangt de kandidaat het LSSO-certificaat Excel Basis. Het certificaat kan zelfstandig worden behaald en kan, afhankelijk van de gekozen leerroute, onderdeel zijn van een bredere LSSO-diplomaroute.
Excel basis: toets- en eindtermen
K = kennisvragen | B = begripsvragen | T = toepassingsvragen | A = analysevragen
De eindtermen beschrijven wat een kandidaat voor het examen Excel Basis moet kennen en kunnen. Het examen richt zich vooral op de praktische toepassing van Excel in herkenbare beroepssituaties.
1.1 Werken met Excel en werkmappen
De kandidaat kan zelfstandig een eenvoudige Excel-werkmap openen, maken, bewerken, opslaan en beheren en kan de belangrijkste onderdelen van de Excel-werkomgeving gebruiken.
Hieronder valt:
- werken met werkmappen, werkbladen, rijen, kolommen en cellen;
- gegevens invoeren en wijzigen;
- cellen en celgebieden selecteren;
- binnen een werkblad navigeren;
- bestanden openen, opslaan en sluiten;
- een werkblad bekijken en controleren;
- een werkblad voorbereiden voor digitaal gebruik of afdrukken.
De bestaande eindtermen noemen hiervoor onder meer werkmappen, werkbladen, cellen, navigeren en bestanden openen, opslaan en sluiten.
1.2 Gegevens invoeren en werkbladen opmaken
De kandidaat kan gegevens correct invoeren en een werkblad overzichtelijk en functioneel opmaken.
Hieronder valt:
- tekst, getallen en speciale tekens invoeren en wijzigen;
- lettertype, lettergrootte en tekstkenmerken toepassen;
- gegevens uitlijnen;
- tekstterugloop en samenvoegen toepassen waar passend;
- randen en opvulkleur gebruiken;
- kolombreedte en rijhoogte aanpassen;
- gegevens kopiëren en plakken;
- een overzicht leesbaar en professioneel vormgeven.
1.3 Berekeningen, formules en getalnotaties toepassen
De kandidaat kan eenvoudige berekeningen en formules opstellen en passende getalnotaties toepassen.
Hieronder valt:
- optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
- rekenoperatoren correct gebruiken;
- de juiste rekenvolgorde toepassen;
- formules invoeren en aanpassen;
- werken met decimalen en duizendtallen;
- percentages gebruiken;
- valuta-, datum- en tijdnotaties toepassen;
- een passende getalnotatie kiezen.
Deze onderdelen sluiten aan op de huidige formele eindtermen voor formules en getalnotaties.
1.4 Gegevens en formules kopiëren en verplaatsen
De kandidaat kan gegevens en formules binnen een werkblad correct kopiëren, verplaatsen en doorvoeren.
Hieronder valt:
- gegevens kopiëren en verplaatsen;
- formules kopiëren;
- de vulgreep gebruiken;
- reeksen doorvoeren;
- plakopties gebruiken;
- controleren of een gekopieerde formule het juiste resultaat oplevert.
1.5 Rijen, kolommen en werkbladen beheren
De kandidaat kan de structuur van een werkmap aanpassen en werkbladen overzichtelijk beheren.
Hieronder valt:
- rijen en kolommen invoegen en verwijderen;
- rijhoogte en kolombreedte aanpassen;
- werkbladen toevoegen en hernoemen;
- werkbladen verplaatsen en kopiëren;
- werkbladen verbergen en weer zichtbaar maken;
- gegevens logisch over werkbladen organiseren.
De huidige eindtermen noemen deze onderdelen al expliciet.
1.6 Basisfuncties en celverwijzingen gebruiken
De kandidaat kan veelgebruikte Excel-functies en celverwijzingen correct toepassen in eenvoudige beroepsgerichte berekeningen.
Hieronder valt:
- SOM;
- AANTAL;
- AANTALARG;
- GEMIDDELDE;
- MAX;
- MIN;
- AFRONDEN;
- relatieve celverwijzingen;
- absolute celverwijzingen;
- eenvoudige aangepaste formules;
- resultaten van formules controleren.
Taxonomieniveau | Aandeel | Toelichting |
K | 5% | Herkennen en kennen van basisbegrippen en mogelijkheden. |
B | 15% | Begrijpen welke functie of werkwijze passend is. |
T | 70% | Functies, formules en bewerkingen correct uitvoeren in een praktijkopdracht. |
A | 10% | Controleren, beoordelen, kiezen en fouten of onjuiste resultaten herkennen. |
Nr. | Omschrijving | K | B | T | A |
1.1 | Werken met Excel en werkmappen | X | X | X |
|
1.2 | Gegevens invoeren en werkbladen opmaken |
|
| X |
|
1.3 | Berekeningen, formules en getalnotaties toepassen |
| X | X |
|
1.4 | Gegevens en formules kopiëren en verplaatsen |
|
| X |
|
1.5 | Rijen, kolommen en werkbladen beheren |
|
| X |
|
1.6 | Basisfuncties en celverwijzingen gebruiken |
| X | X | X |
Hoe ziet het examen Excel Basis eruit?
Het examen Excel Basis is een praktijkgericht computerexamen. Kandidaten werken in Microsoft Excel aan opdrachten die aansluiten op veelvoorkomende werkzaamheden binnen administratieve, commerciële en ondersteunende functies.
Tijdens het examen wordt niet alleen beoordeeld of een afzonderlijke Excel-functie correct wordt uitgevoerd. Het uiteindelijke bestand moet ook inhoudelijk juist, overzichtelijk en bruikbaar zijn.
Duur en opbouw van het examen
Het examen duurt 90 minuten.
Kandidaten ontvangen één of meerdere bestanden waarin de praktische opdrachten worden uitgevoerd. Het examen wordt beoordeeld op maximaal 100 punten.
Iedere reguliere examenvariant toetst alle vastgestelde eindtermen.
Wat kun je verwachten?
Tijdens het examen kunnen onder andere opdrachten voorkomen waarbij:
- gegevens worden ingevoerd of aangepast;
- een werkblad wordt opgemaakt;
- berekeningen en formules worden gemaakt;
- functies worden toegepast;
- percentages, valuta, datum en tijd correct worden weergegeven;
- relatieve en absolute celverwijzingen worden gebruikt;
- formules worden gekopieerd;
- rijen, kolommen of werkbladen worden aangepast;
- een werkmap wordt gecontroleerd en opgeslagen.
Alle informatie die nodig is voor de uitvoering van de opdrachten wordt in het examen en de aangeleverde bestanden verstrekt.
Beoordeling en eindcijfer
Bij de beoordeling wordt gekeken naar de juistheid van de uitgevoerde handelingen én naar het eindresultaat. Formules, functies, celverwijzingen, getalnotaties, structuur en opmaak moeten passen bij de gegeven opdracht.
Het examen telt maximaal 100 punten.
Ieder examen is uniek
Iedere examenvariant toetst dezelfde vastgestelde eindtermen en hetzelfde referentieniveau. Namen, organisaties, bedragen, gegevens en bestanden kunnen per examen verschillen.
Proefexamens zijn bedoeld om te oefenen met de werkwijze en het niveau. Het doel is niet om een voorbeeldsituatie of uitwerking uit het hoofd te leren.
Hulpmiddelen
Internet is tijdens het examen niet toegestaan.
De ingebouwde Help-functie van Microsoft Excel mag worden gebruikt. De Help-functie kan ondersteuning bieden bij het terugvinden van informatie over een functie of werkwijze, maar is niet bedoeld als standaard hulpmiddel voor het beantwoorden van examenopdrachten.
Eigen lesmateriaal, eigen notities, mobiele telefoons en andere niet-toegestane hulpmiddelen mogen niet worden gebruikt.
Afname en toezicht
Het examen wordt onder toezicht afgenomen op een door LSSO aangewezen examenlocatie of, waar van toepassing, bij een LSSO Education Partner.
Voor aanvang van het examen wordt de identiteit van de kandidaat gecontroleerd.
Uitslag en herkansing
Het examenresultaat wordt binnen de termijn uit het geldende LSSO Examenreglement bekendgemaakt.
Bij een onvoldoende resultaat kan opnieuw examen worden gedaan. Wanneer meerdere resultaten voor hetzelfde examen zijn behaald, telt het hoogste resultaat.
Inzage en bezwaar
Inzage en bezwaar vinden plaats volgens het geldende LSSO Examenreglement. Tijdens inzage kan worden bekeken hoe het examenwerk is beoordeeld aan de hand van de vastgestelde criteria en normering.
Examenmaterialen blijven eigendom van LSSO en worden vertrouwelijk behandeld.
Certificaat en vrijstelling
Bij een voldoende resultaat ontvangt de kandidaat het LSSO-certificaat Excel Basis.
Voor Excel Basis bestaat daarnaast de mogelijkheid om een vrijstellingstoets af te leggen.
De kosten voor het examen Excel Basis bedragen € 120,*- en zijn vrijgesteld van btw.
* De genoemde examenprijs geldt voor kandidaten die het examen afleggen via een LSSO Education Partner. Is jouw opleider geen Education Partner, informeer dan bij jouw opleider naar de geldende examentarieven; deze liggen in veel gevallen minimaal € 25,- hoger.
Bij een voldoende resultaat is het digitale LSSO-certificaat inbegrepen.
Wil de kandidaat het certificaat daarnaast fysiek per post ontvangen? Dan wordt € 10,- in rekening gebracht voor het verzenden van het certificaat.
De vrijstellingstoets Excel Basis kost eveneens € 120,-.
Voor de voorbereiding op Excel Basis is passend LSSO-lesmateriaal beschikbaar. Het materiaal kan worden gebruikt voor zelfstudie en binnen het onderwijsprogramma van een opleider.
Het lesmateriaal behandelt onder andere het werken met werkmappen en werkbladen, gegevensinvoer, opmaak, berekeningen, formules, celverwijzingen en veelgebruikte Excel-functies. De theorie wordt gecombineerd met praktische oefeningen. Het beschikbare boek is ook oorspronkelijk praktijkgericht opgezet.
Het lesmateriaal is speciaal ontwikkeld voor Excel Basis en sluit inhoudelijk aan op de vastgestelde LSSO-eindtermen. Naast het boek is een online leeromgeving beschikbaar met aanvullende uitleg en oefenmogelijkheden.
De officiële LSSO-eindtermen Excel Basis zijn altijd leidend voor de voorbereiding. Een opleider kan aanvullend of eigen lesmateriaal gebruiken wanneer daarmee alle eindtermen worden behandeld. Dit sluit ook aan op de algemene lijn uit de Examengids.
Het lesmateriaal kost € 95,- inclusief 9% btw en exclusief verzendkosten. Toegang tot de online leeromgeving is inbegrepen.
Referentieniveau: mbo 3
Excel Basis sluit aan op referentieniveau mbo 3.
Op dit niveau kan een kandidaat veelvoorkomende digitale werkzaamheden zelfstandig uitvoeren binnen herkenbare beroepssituaties. De opdracht en het gewenste resultaat zijn duidelijk, maar de kandidaat voert de benodigde Excel-handelingen zelfstandig uit.
Bij Excel Basis gaat het bijvoorbeeld om het verwerken en opmaken van gegevens, uitvoeren van berekeningen, toepassen van functies en formules en overzichtelijk beheren van een werkmap.
De nadruk ligt op praktische toepassing en een correct eindresultaat. De kandidaat hoeft nog niet binnen complexe gegevensvraagstukken zelfstandig verschillende oplossingsmethoden tegen elkaar af te wegen.
In de LSSO Examengids komt Excel Basis voor binnen verschillende diplomaroutes op mbo 2- en mbo 3-niveau. De exacte samenstelling van een diplomaroute is afhankelijk van de gekozen opleiding.
Een LSSO-certificaat Excel Basis is een branchegericht certificaat op een vastgesteld referentieniveau. Het is niet hetzelfde als een wettelijk erkend mbo-diploma.
LSSO Onderwijsgroep streeft naar een examenproces waarin betrouwbaarheid, transparantie, rechtsgelijkheid en kandidaatgerichtheid centraal staan. Lees in ons examenreglement hoe we dat bewerkstelligen.
Aanbevolen lesmateriaal


