ModulePRODit is een LSSO Pro-examen
Computerboekhouden
Dit is een LSSO Pro-examen. Lees meer over LSSO Pro.
Het examen Computerboekhouden toetst of je een financiële administratie kunt voeren met behulp van een computerboekhoudprogramma. In de beroepspraktijk worden financiële gegevens vrijwel altijd digitaal verwerkt. Het is daarom belangrijk dat je niet alleen begrijpt hoe een boekhouding werkt, maar ook dat je administratieve werkzaamheden zelfstandig en zorgvuldig in een digitaal boekhoudsysteem kunt uitvoeren.
Tijdens het examen laat je zien dat je een administratie kunt opzetten en onderhouden. Je werkt onder andere met stamgegevens, het inkoop- en verkoopboek, bank- en kasmutaties, memoriaalboekingen, btw en facturering. Daarnaast moet je informatie uit de administratie kunnen opzoeken, controleren en verwerken in rapportages en overzichten.
Ook het controleren van je eigen werk is belangrijk. Je moet bijvoorbeeld kunnen beoordelen of een boeking correct is verwerkt, openstaande posten kunnen raadplegen, financiële gegevens kunnen terugvinden en informatie kunnen exporteren voor verdere verwerking. Daarmee gaat Computerboekhouden verder dan alleen het invoeren van gegevens: je laat zien dat je begrijpt wat je doet en dat je de uitkomsten van de administratie kunt gebruiken.
Het examen wordt afgenomen in de vorm van een portfolio. Gedurende je opleiding voer je praktische opdrachten uit en verzamel je bewijslast waarmee je aantoont dat je de eind- en toetstermen beheerst. Denk bijvoorbeeld aan screenshots, boekingen, facturen, rapportages, Excel-exports en korte toelichtingen. De huidige portfolio-opzet onderscheidt hiervoor acht praktijkonderdelen.
Bij een voldoende resultaat ontvang je het LSSO-certificaat Computerboekhouden. Hiermee toon je aan dat je de getoetste vaardigheden met een computerboekhoudprogramma op het vastgestelde niveau beheerst. Afhankelijk van jouw leerroute kan het certificaat onderdeel zijn van een bredere LSSO-diplomaroute.
Computerboekhoudprogramma: eind- en toetstermen
De eind- en toetstermen zijn niet gekoppeld aan één specifiek softwarepakket. Je mag voor het examen werken met een geschikt computerboekhoudprogramma naar keuze, mits je daarmee de gevraagde werkzaamheden kunt uitvoeren en voldoende controleerbare bewijslast kunt aanleveren.
In het aanbevolen lesmateriaal wordt AccountView gebruikt. Het boek vermeldt dat er verschillende boekhoudpakketten bestaan die qua toepassing vaak op elkaar lijken en gebruikt AccountView als uitgangspunt. Voor het vernieuwde examen is daarom niet de plaats van een knop, menunaam of specifieke schermindeling bepalend, maar de administratieve handeling die je uitvoert en het resultaat daarvan.
Tijdens het examen Computerboekhouden worden de vastgestelde eind- en toetstermen beoordeeld aan de hand van het portfolio. De nadruk ligt daarbij op het aantoonbaar uitvoeren van praktische werkzaamheden in een computerboekhoudprogramma.
De eindtermen zijn verdeeld over de volgende onderdelen:
- werken met en navigeren binnen een computerboekhoudprogramma;
- een administratie aanmaken, inrichten en beheren;
- inkoop- en verkoopboekingen verwerken;
- bank- en kasmutaties verwerken en controleren;
- memoriaalboekingen, documenten en btw verwerken;
- financiële informatie opzoeken, controleren, rapporteren en exporteren;
- een jaarovergang en overige administratieve werkzaamheden uitvoeren;
- facturatiegegevens beheren en het factureringsproces uitvoeren.
De volledige eind- en toetstermen en de bijbehorende K/B/T/A-indeling vormen de basis voor het portfolio en de beoordeling. Iedere kandidaat moet aantonen dat alle verplichte onderdelen worden beheerst.
K = kennisvragen | B = begripsvragen | T = toepassingsvragen | A = analysevragen
Nr. | Omschrijving | K | B | T | A |
1.1 | De deelnemer kan het programma starten en werken met het hoofdvenster. |
|
| X |
|
1.2 | De deelnemer kan back-ups aanmaken en terugzetten. |
|
| X |
|
1.3 | De deelnemer begrijpt de bediening van het programma. | X |
|
|
|
1.4 | De deelnemer kent de menuopties en kan deze toepassen. | X |
| X |
|
1.5 | De deelnemer kan vensters gebruiken en beheren. |
|
| X |
|
1.6 | De deelnemer kan de helpfunctie gebruiken. |
|
| X |
|
2.1 | De deelnemer kan een nieuwe administratie aanmaken. |
|
| X |
|
2.2 | De deelnemer kan stamgegevens invoeren en bewerken. |
|
| X |
|
2.3 | De deelnemer kan administratie-instellingen vastleggen. |
|
| X |
|
3.1 | De deelnemer kan het inkoopboek bijwerken. |
|
| X |
|
3.2 | De deelnemer kan het verkoopboek bijwerken. |
|
| X |
|
4.1 | De deelnemer kan mutaties boeken in het bankboek. |
|
| X |
|
4.2 | De deelnemer kan mutaties boeken in het kasboek. |
|
| X |
|
4.3 | De deelnemer kan werken met autocodering. |
|
| X |
|
5.1 | De deelnemer kan memoriaalboekingen maken. |
|
| X |
|
5.2 | De deelnemer kan notities en documenten invoeren en beheren. |
|
| X |
|
5.3 | De deelnemer kan een btw-aangifte opstellen. |
|
| X |
|
6.1 | De deelnemer kent de structuur van de informatievoorziening. | X |
|
|
|
6.2 | De deelnemer kan rapporten en zoekopdrachten uitvoeren in het grootboek. |
|
| X |
|
6.3 | De deelnemer kan rapporten en zoekopdrachten uitvoeren voor debiteuren en crediteuren. |
|
| X |
|
6.4 | De deelnemer kan rapporten en zoekopdrachten uitvoeren voor dagboeken. |
|
| X |
|
6.5 | De deelnemer kan rapporten en zoekopdrachten uitvoeren voor journaalposten. |
|
| X |
|
6.6 | De deelnemer kan rapporten en gegevens exporteren of kopiëren naar Excel. |
|
| X |
|
7.1 | De deelnemer kan een jaarovergang uitvoeren. |
|
| X |
|
7.2 | De deelnemer kan een mailing opstellen en verzenden. |
|
| X |
|
8.1 | De deelnemer kan stamgegevens voor facturering beheren. |
|
| X |
|
8.2 | De deelnemer kan facturen invoeren. |
|
| X |
|
8.3 | De deelnemer begrijpt en kan het factureringsproces uitvoeren. |
|
| X |
|
8.4 | De deelnemer kan factuuroverzichten genereren. |
|
| X |
|
8.5 | De deelnemer kan creditfacturen, kopiefacturen en herhalingsfacturen verwerken. |
|
| X |
|
8.6 | De deelnemer kent en kan de nummering van facturen beheren. | X |
| X |
|
Computerboekhouden is een portfolio-examen en wijkt daardoor af van een traditioneel schriftelijk examen. De kandidaat verzamelt tijdens de opleiding bewijsmateriaal waarmee wordt aangetoond dat werkzaamheden zelfstandig in een computerboekhoudprogramma kunnen worden uitgevoerd. De beoordeling richt zich vrijwel volledig op toepassen, controleren en onderbouwen. Kennis en begrip worden zichtbaar in de manier waarop werkzaamheden worden uitgevoerd en toegelicht en worden daarom niet als afzonderlijke kennisvragen getoetst. De nadruk ligt daarmee voor ongeveer 80% op praktische uitvoering en voor 20% op controle, analyse en onderbouwing.
Het portfolio wordt opgebouwd rond acht praktijkonderdelen. Per onderdeel levert de kandidaat voldoende bewijs aan om de uitvoering én waar relevant de controle of toelichting te kunnen beoordelen.
Portfolio-onderdeel | Wat toon je aan? | Voorbeelden bewijslast |
1. Programma gebruiken | Navigeren, functies gebruiken, back-up maken/terugzetten en ondersteuningsfunctie gebruiken. | Screenshots of schermopnamefragmenten, back-upbestand of bewijs van back-upprocedure, korte toelichting. |
2. Administratie opzetten | Nieuwe administratie aanmaken, stamgegevens verwerken en instellingen vastleggen. | Screenshots van administratiegegevens en instellingen, stamgegevensoverzicht, korte toelichting op gekozen instellingen. |
3. Inkoop en verkoop | Inkoop- en verkoopfacturen verwerken en controleren. | Voorbeeldfacturen, boekingsschermen, dagboekoverzichten en controle van de verwerking. |
4. Bank en kas | Bank- en kasmutaties verwerken, koppelen en controleren; automatische codering waar beschikbaar. | Boekingsbewijzen, bank-/kasoverzicht, toelichting op koppeling/codering en controle. |
5. Memoriaal en btw | Memoriaalboeking uitvoeren, documenten/notities beheren en btw-overzicht opstellen/controleren. | Memoriaalboeking, gekoppeld document/notitie, btw-overzicht en korte controle/toelichting. |
6. Rapportages | Grootboek-, debiteuren-, crediteuren-, dagboek- en journaalrapportages maken, gebruiken en exporteren. | Rapportages, zoekresultaten, Excel-export en korte beantwoording van een controlevraag. |
7. Overige administratieve taken | Jaarovergang uitvoeren en, indien beschikbaar, relatiegegevens gebruiken voor een mailing. | Bewijs jaarovergang en controle; bewijs mailing of alternatief bewijs wanneer de software deze functie niet ondersteunt. |
8. Factureren | Facturatiestamgegevens beheren, facturen/creditfacturen verwerken, overzichten maken en nummering beheren. | Facturen, creditfactuur, factuuroverzicht, nummeringsinstelling en korte procesbeschrijving. |
Opbouw van het examen
Het examen Computerboekhouden is een portfolio-examen. Je legt dus niet op één examendag een traditioneel schriftelijk of digitaal examen af.
Wanneer je wordt aangemeld voor het examen Computerboekhouden, ontvang je het officiële portfolio van Examenbureau LSSO. Dit portfolio vormt de leidraad voor de werkzaamheden en bewijslast die je moet verzamelen.
Gedurende je opleiding werk je aan de verschillende onderdelen van het portfolio. Hierdoor kun je de vaardigheden oefenen, uitvoeren en aantonen op het moment dat deze binnen je opleiding of praktijk aan bod komen.
Wat moet je in het portfolio aantonen?
Het portfolio bestaat uit verschillende praktijkonderdelen. Je toont onder andere aan dat je:
- een computerboekhoudprogramma doelgericht kunt gebruiken;
- een administratie kunt aanmaken en inrichten;
- stamgegevens kunt invoeren en beheren;
- inkoop- en verkoopboekingen kunt verwerken;
- bank- en kasmutaties kunt boeken en controleren;
- memoriaalboekingen kunt uitvoeren;
- met btw-gegevens kunt werken;
- rapportages en financiële informatie kunt opzoeken en gebruiken;
- gegevens naar Excel kunt exporteren;
- administratieve werkzaamheden rond een jaarovergang kunt uitvoeren;
- facturen, creditfacturen en factuuroverzichten kunt verwerken.
De aangeleverde portfolio-opzet verdeelt deze werkzaamheden over acht beoordelingsonderdelen: Programma gebruiken, Administratie opzetten, Dagboeken, Bank en Kas, Memoriaal en btw, Rapportages, Overige administratieve taken en Factureren.
Bewijslast verzamelen
Je moet in het portfolio aantonen dat je de werkzaamheden daadwerkelijk hebt uitgevoerd. Daarom verzamel je tijdens je opleiding bewijslast.
Als bewijslast kun je, afhankelijk van de opdracht, bijvoorbeeld gebruiken:
- screenshots van uitgevoerde handelingen;
- rapportages en overzichten uit het boekhoudprogramma;
- voorbeelden van ingevoerde boekingen;
- facturen en creditfacturen;
- Excel-exports;
- korte beschrijvingen of toelichtingen;
- feedback of een bevestiging van een docent of praktijkbegeleider.
De bewijslast moet voldoende duidelijk, leesbaar en herleidbaar zijn. Een beoordelaar moet kunnen vaststellen wat je hebt uitgevoerd, of dit correct is uitgevoerd en welk resultaat de handeling heeft opgeleverd.
Gebruik je bewijslast uit een echte bedrijfsadministratie, dan moeten vertrouwelijke en persoonsgegevens waar nodig worden geanonimiseerd.
Computerboekhoudprogramma naar keuze
Voor het examen mag je een geschikt computerboekhoudprogramma naar keuze gebruiken. AccountView is dus niet verplicht.
Gebruik je bijvoorbeeld een ander programma, dan kan de werkwijze of schermindeling verschillen. Dat is geen probleem. Bij de beoordeling staat centraal of je de administratieve handeling correct hebt uitgevoerd en dit met passende bewijslast kunt aantonen.
Wanneer een specifieke functie niet in jouw boekhoudprogramma aanwezig is, moet uit het portfolio blijken hoe je de betreffende administratieve vaardigheid op een functioneel gelijkwaardige manier hebt aangetoond.
Beoordeling van het portfolio
Het portfolio wordt beoordeeld aan de hand van vooraf vastgestelde beoordelingscriteria. Daarbij wordt onder andere gekeken of:
- de vereiste handeling aantoonbaar is uitgevoerd;
- de administratieve verwerking correct is;
- de bewijslast duidelijk en herleidbaar is;
- je waar nodig kunt aantonen dat je de verwerking hebt gecontroleerd;
- de aangeleverde bewijslast past bij de eind- en toetstermen.
Alle verplichte portfolio-onderdelen moeten met een voldoende worden beoordeeld. De huidige aftekenlijst bepaalt eveneens dat een onvoldoende onderdeel opnieuw moet worden uitgevoerd totdat alle onderdelen voldoende zijn.
Ieder portfolio is persoonlijk
Het portfolio is jouw persoonlijke bewijs dat je de vaardigheden van Computerboekhouden beheerst. De gebruikte onderneming, boekhoudsoftware, boekingen, rapportages en andere bewijsstukken kunnen daarom per kandidaat verschillen.
De beoordeling vindt echter altijd plaats vanuit dezelfde vastgestelde eind- en toetstermen en beoordelingscriteria. Hierdoor wordt iedere kandidaat op dezelfde vaardigheden en hetzelfde niveau beoordeeld.
Hulpmiddelen
Omdat het portfolio gedurende de opleiding wordt opgebouwd, mag je gebruikmaken van het computerboekhoudprogramma waarmee je werkt en van de middelen die nodig zijn om de opdrachten uit te voeren en de gevraagde bewijslast samen te stellen.
De beoordeling richt zich op jouw eigen uitvoering. Bewijslast moet daarom aantoonbaar betrekking hebben op werkzaamheden die je zelf hebt uitgevoerd.
Uitslag, aanvulling, inzage en bezwaar
Na inlevering wordt het portfolio beoordeeld aan de hand van de vastgestelde beoordelingscriteria.
Wanneer een verplicht onderdeel onvoldoende is aangetoond, moet dit onderdeel opnieuw worden uitgevoerd of moet aanvullende bewijslast worden aangeleverd volgens de daarvoor geldende examenprocedure.
Je hebt recht op inzage in de beoordeling. Tijdens de inzage kan worden toegelicht op welke beoordelingscriteria jouw portfolio is beoordeeld en welke onderdelen voldoende of onvoldoende zijn aangetoond. Tegen een examenbeslissing of beoordeling kan volgens het actuele LSSO Examenreglement schriftelijk bezwaar worden gemaakt.
Certificaat
Wanneer alle verplichte onderdelen van het portfolio voldoende zijn beoordeeld, ontvang je het LSSO-certificaat Computerboekhouden.
Voorbeeld aftekenlijst
Bekijk de beoordelingsrubric bij de proefexamens.
Vrijstellingstoets
Dit examen komt niet in aanmerking voor een vrijstellingstoets.
De kosten voor het examen Computerboekhouden bedragen € 150,-*, vrijgesteld van btw.
In de examenprijs zijn de verstrekking van het officiële portfolio, de beoordeling van het ingeleverde portfolio, de verwerking van het examenresultaat, certificering en de kwaliteitsborging door Examenbureau LSSO inbegrepen.
Herexamen en aanvullende beoordeling
Het examen Computerboekhouden bestaat uit verschillende portfolio-onderdelen. Wanneer één of meerdere onderdelen onvoldoende worden beoordeeld, hoef je niet automatisch het volledige portfolio opnieuw te maken. De onderdelen die voldoende zijn beoordeeld, blijven behouden. Je vult alleen de onvoldoende onderdelen aan of voert deze opnieuw uit.
Voor een herexamen gelden de volgende tarieven:
- bij 1 of 2 onvoldoende portfolio-onderdelen bedragen de kosten voor de aanvullende beoordeling € 50,-;
- bij 3 of meer onvoldoende portfolio-onderdelen bedragen de kosten voor de aanvullende beoordeling € 75,-;
- wanneer het volledige portfolio opnieuw moet worden beoordeeld, geldt het reguliere examentarief van € 150,-.
Bij een aanvullende beoordeling lever je nieuwe of verbeterde bewijslast aan voor de onderdelen die nog niet voldoende zijn aangetoond. Deze worden opnieuw beoordeeld aan de hand van dezelfde eind- en toetstermen en beoordelingscriteria. Je bent geslaagd voor het examen zodra het volledige portfolio aan de vastgestelde slaagvoorwaarden voldoet.
Examentarief via een LSSO Education Partner
*De genoemde examenprijzen gelden voor kandidaten die het examen afleggen via een LSSO Education Partner. Is jouw opleider geen Education Partner, informeer dan bij jouw opleider naar de geldende examentarieven; deze liggen in veel gevallen minimaal € 25,- hoger.
Een fysiek certificaat kan voor € 10,- exclusief verzendkosten worden aangevraagd.
Een goede voorbereiding op het examen Computerboekhouden bestaat uit een combinatie van kennis van boekhouden en veel oefenen in een computerboekhoudprogramma. Tijdens je opleiding werk je stap voor stap aan de werkzaamheden die je uiteindelijk in jouw portfolio moet aantonen.
Wat leer je?
Het lesmateriaal sluit aan op de eind- en toetstermen van het examen. Je oefent onder andere met het opzetten en inrichten van een administratie, het verwerken van inkoop- en verkoopfacturen, bank- en kasmutaties, memoriaalboekingen en btw. Daarnaast leer je werken met debiteuren en crediteuren, rapportages en financiële overzichten, het exporteren van gegevens naar Excel, de jaarovergang en het facturatieproces.
De nadruk ligt niet alleen op het invoeren van gegevens. Je leert ook hoe je controleert of boekingen correct zijn verwerkt, hoe je informatie uit de administratie terugvindt en hoe je financiële overzichten gebruikt om jouw werkzaamheden te controleren. Deze vaardigheden helpen je bij het verzamelen van passende bewijslast voor jouw examenportfolio.
AccountView als voorbeeldprogramma
In het LSSO-lesmateriaal wordt AccountView gebruikt als voorbeeld van een computerboekhoudprogramma. De uitleg, schermafbeeldingen en oefeningen kunnen daarom gebaseerd zijn op de werkwijze van AccountView. Het gebruik van AccountView is echter geen examenvereiste.
Je mag tijdens je opleiding en voor het samenstellen van jouw portfolio werken met een ander geschikt computerboekhoudprogramma. De schermindeling, benamingen en werkwijze kunnen per programma verschillen. Bij het examen wordt daarom niet beoordeeld of je specifieke knoppen, menu’s of functies van AccountView kent. Je laat zien dat je de gevraagde financieel-administratieve werkzaamheden correct kunt uitvoeren, controleren en aantonen.
Gebruik je een ander programma? Controleer dan vooraf of je daarmee alle werkzaamheden uit de eind- en toetstermen kunt uitvoeren en voldoende duidelijke bewijslast voor jouw portfolio kunt verzamelen.
Lesboek en online leeromgeving
Voor de voorbereiding op het examen is LSSO-lesmateriaal beschikbaar. Het lesboek inclusief toegang tot de online leeromgeving kost € 100,- exclusief verzendkosten. Wil je alleen gebruikmaken van de online leeromgeving, dan bedragen de kosten € 60,-. De persoonlijke toegangscode voor de online leeromgeving is drie maanden geldig vanaf het moment van activeren. Het verlengen van de code met drie maanden bedraagt 15,- euro (totaal 180 dagen).
Het gebruik van het LSSO-lesmateriaal is niet verplicht. Je kunt ook ander geschikt lesmateriaal gebruiken, mits daarmee alle vastgestelde eind- en toetstermen van Computerboekhouden worden behandeld en je voldoende kunt oefenen met de praktische werkzaamheden die je voor het portfolio moet aantonen.
Voorbereiden op het portfolio
Na je aanmelding voor het examen ontvang je het officiële portfolio van Examenbureau LSSO. Gedurende je opleiding verzamel je de benodigde bewijslast. Denk bijvoorbeeld aan schermafbeeldingen, boekingen, facturen, rapportages, financiële overzichten, Excel-exports en korte toelichtingen op uitgevoerde werkzaamheden.
Gebruik de opleiding daarom niet alleen om de software te leren kennen, maar vooral om zelfstandig te oefenen, je werkzaamheden te controleren en passende bewijslast te verzamelen. Zo werk je tijdens de opleiding gericht toe naar het examenportfolio.
Lestips:
Het examen Computerboekhouden is gericht op mbo-niveau 3. Op dit niveau wordt van je verwacht dat je financieel-administratieve werkzaamheden zelfstandig en zorgvuldig kunt uitvoeren met behulp van een computerboekhoudprogramma.
Je laat zien dat je een digitale administratie kunt opzetten en onderhouden. Je verwerkt onder andere inkoop- en verkoopfacturen, bank- en kasmutaties, memoriaalboekingen en btw-gegevens. Daarnaast werk je met facturering en kun je informatie uit de administratie opzoeken, controleren, rapporteren en exporteren. Het gaat daarbij niet alleen om het uitvoeren van handelingen, maar ook om het begrijpen en controleren van de administratieve verwerking.
Het portfolio sluit aan bij dit niveau doordat je gedurende je opleiding praktische bewijslast verzamelt. Hiermee toon je aan dat je de werkzaamheden daadwerkelijk kunt uitvoeren. Waar dat bij de eindtermen wordt gevraagd, laat je ook zien dat je resultaten kunt controleren, afwijkingen kunt herkennen en gemaakte keuzes kunt toelichten.
De beoordeling is niet gekoppeld aan één specifiek computerboekhoudprogramma. Je mag een geschikt programma naar keuze gebruiken. Daarmee ligt de nadruk op de financieel-administratieve vaardigheden en het beroepsmatig toepassen daarvan, en niet op het beheersen van één softwarepakket.
Het genoemde mbo-niveau is het referentieniveau waarop Examenbureau LSSO de kennis en vaardigheden beoordeelt. Het LSSO-certificaat Computerboekhouden is een branchegericht certificaat en is niet hetzelfde als een wettelijk erkend mbo-diploma van een mbo-instelling.
LSSO Onderwijsgroep streeft naar een examenproces waarin betrouwbaarheid, transparantie, rechtsgelijkheid en kandidaatgerichtheid centraal staan. Lees in ons examenreglement hoe we dat bewerkstelligen.
Aanbevolen lesmateriaal
Heb je een vraag over dit examen?
Bekijk onze FAQ-pagina voor antwoorden op de meest gestelde vragen, of neem direct contact op met Nurselin:
